Sterownik wentylatora

Jesli jesteś początkującym elektronikiem, to tu z pewnością znajdziesz pomoc. Miejsce dobre do dyskusji nad podstawami elektroniki w zakresie teorii i praktyki.
Awatar użytkownika
e-lektryk
Użytkownik
Posty: 961
Rejestracja: 04 sie 2010, 22:13
Lokalizacja: Z Polski

Sterownik wentylatora

Post autor: e-lektryk » 06 cze 2012, 18:53

Złożyłem ten układ jednak nie działa tak jak zakładałem. Wentylator załącza się i zaraz zatrzymuje i tak w koło. Prawdopodobnie jest to wina tego, że sterownik nie ma histerezy. Ze względu na to, że nie mam już zbytnio pola manewru w przerabianiu schematu doszedłem do punktu, w którym już nie wiem co zrobić, żeby układ działał jak należy. Między nóżkami 1 i 3 powinien być rezystor tyle, że nie wiem jaką powinien mieć wartość.

Załączam schemat sterownika: http://www.cyfronika.com.pl/kityavt2010/avt1564.pdf

sta
Użytkownik
Posty: 215
Rejestracja: 26 kwie 2006, 0:32
Lokalizacja: 52°11'N 20°51'E

Post autor: sta » 06 cze 2012, 19:39

w nocie katalogowej LM358 jest jego aplikacja jako komparatora z histerezą.

Awatar użytkownika
e-lektryk
Użytkownik
Posty: 961
Rejestracja: 04 sie 2010, 22:13
Lokalizacja: Z Polski

Post autor: e-lektryk » 07 cze 2012, 0:42

Dałem rezystor 100k jako histerezę. Układ teraz pracuje średnio 42 sekundy, a odpoczywa 86 sekund. Czy to dobra konfiguracja? Chodzi mi o to czy nie za często włącza się i wyłącza ten wentylator? Temperatura wewnątrz obudowy oscyluje w granicach 35°C, a 39°C. Miałem też spory problem z ustawieniem układu za pomocą potencjometru, więc powinien być dobrany w nieco inny sposób, jak został w tym kicie.

sta
Użytkownik
Posty: 215
Rejestracja: 26 kwie 2006, 0:32
Lokalizacja: 52°11'N 20°51'E

Post autor: sta » 07 cze 2012, 9:56

Analizując co napisałeś, wiatrak „wydmuchuje” 1°C na 10s, a przy tym samym obciążeniu chłodzony układ produkuje 0,5°C na 10s – chłodzenie jest sprawne.
W ramach histerezy temperatura waha się granicach 4 stopni, większy dodatkowy rezystor wpłynie na zmniejszenie tej wartości.
Co do potencjometru, dwie rzeczy. Pracuje on jako dzielnik napięcia, regulowane nim napięcie odniesienia przyjmuje wartości od 0 do wartości napięcia zasilania. Dwa dodatkowe rezystory mogłyby zmniejszyć ten zakres i jednocześnie ułatwić ustawienie zadanej wartości. Druga rzecz to histereza, pojedynczy rezystor (dodatkowe obciążenie dzielnika napięcia) daje jej wartość zależną od wybranego napięcia odniesienia. Ustawienie potencjometru blisko skrajnej wartości powoduje zanik histerezy. To jednak nie ma wielkiego wpływu na użytkowanie.

Awatar użytkownika
e-lektryk
Użytkownik
Posty: 961
Rejestracja: 04 sie 2010, 22:13
Lokalizacja: Z Polski

Post autor: e-lektryk » 07 cze 2012, 22:01

Denerwował mnie trochę ten wentylatorek (za głośno pracował), więc postanowiłem mu nieco zmniejszyć napięcie dając szeregowo z plusem dwie diody 1N4007. Teraz chłodzenie trwa 124 sekundy, a przerwa dalej 86 s. Chłodzenie jest może nieco mniej wydajne, ale za to jest trochę ciszej, a to też jest dość istotne.

sta
Użytkownik
Posty: 215
Rejestracja: 26 kwie 2006, 0:32
Lokalizacja: 52°11'N 20°51'E

Post autor: sta » 07 cze 2012, 22:45

To może lepszą opcją dla Ciebie będzie regulacja prędkości wiatraka w zależności od temperatury?
Termistor i lm317 na przykład.

Awatar użytkownika
e-lektryk
Użytkownik
Posty: 961
Rejestracja: 04 sie 2010, 22:13
Lokalizacja: Z Polski

Post autor: e-lektryk » 08 cze 2012, 1:02

Jak możesz to podrzuć schemat zobaczę jak wygląda i może się zdecyduję na zmianę. Urządzenie jest przeznaczone do pracy ciągłej, a bez wentylatorka grzeje się niemiłosiernie, aż obudowa jest gorąca, a to co w środku to już w ogóle porażka, jednak przesadzili trochę z temperaturą. W dzień wentylatorka prawie nie słychać, ale w nocy jest dość irytujący.

Robiłem testy z fabrycznymi nóżkami w obudowie urządzenia i wyszło mi, że przy obecnej konfiguracji wentylatorek potrzebuje 46 sekund na obniżenie temperatury wewnątrz obudowy o jeden stropień Celsjusza, natomiast po zamontowaniu wyższych nóżek (około 5 mm) czas ten skraca się do 35 s / °C. Testy powtarzałem bo nie mogłem w to uwierzyć, że jest aż taka różnica. O ile dobrze to policzyłem to wentylatorek dzięki nóżkom pracuje o 1 h i 24 min krócej w czasie jednej doby co skraca czas pracy wentylatorka o 511 godzin w skali roku.

Znalazłem coś takiego:

http://forum.idg.pl/faq-chlodzenie-t116436.html

Nie bardzo mogę zastosować do tego radiator bo nie mam na to miejsca. Najchętniej zrobił bym całość w formie pająka i wsadził w koszulkę termokurczliwą, żeby odizolować od reszty podzespołów. Wentylator ma 1.1W

sta
Użytkownik
Posty: 215
Rejestracja: 26 kwie 2006, 0:32
Lokalizacja: 52°11'N 20°51'E

Post autor: sta » 08 cze 2012, 12:07

trójnogi LM317 działa w ten sposób, że na wyjściu stara się utrzymać napięcie o 1,2V niższe niż napięcie odniesienia. Znając charakterystykę termistora, należy dobrać dzielnik napięcia tak, żeby przy odpowiedniej temperaturze otrzymać pożądane napięcie.
Tu jest przykładowy schemat takiego rozwiązania (trochę źle narysowany, bo nie widać że dzielnik napięcia jest dzielnikiem).
Podstawowy kłopot (dopiero teraz zauważyłem), to problem z uzyskaniem napięcia zbliżonego do napięcia zasilania, więc i maksymalnych obrotów. Ale zobacz notę katalogową lm317 (prąd w gałęzi napięcia odniesienia jest znikomy), na pewno coś z tego wyjdzie. A da się to zrobić na różne sposoby np. na wzmacniaczu operacyjnym; niestety ze mną jest tak, że mam czasem pomysł, ale z realizacją idzie ciężko więc konkretnym schematem nie poratuję.

A jeśli chodzi Ci o ciszę i spokój… może zamontuj dwa wiatraki ze zmniejszonymi obrotami albo po prostu jeden większy?

Awatar użytkownika
e-lektryk
Użytkownik
Posty: 961
Rejestracja: 04 sie 2010, 22:13
Lokalizacja: Z Polski

Post autor: e-lektryk » 08 cze 2012, 13:11

W tą obudowę nie wcisnę więcej jak 40 mm, a na wierzchu to będzie wiocha. Z resztą mam już przykręcony wentylator i wywiercone otwory co sporo pracy mnie kosztowało. Wentylator spisuje się nadzwyczaj dobrze i w zasadzie połowa z jego mocy w zupełności by mi wystarczyła do chłodzenia tego urządzenia, więc LM317 wygląda zachęcająco. Pełne napięcie jest mi w zasadzie niepotrzebne, bo obudowa ma dość małą objętość, więc wentylator nie ma problemów z wymianą powietrza w jej wnętrzu.

Awatar użytkownika
joon
Użytkownik
Posty: 2076
Rejestracja: 30 cze 2007, 22:56
Lokalizacja: Kraków, Przemyśl, Warszawa
Kontakt:

Post autor: joon » 08 cze 2012, 14:58

To nie możesz zrobić tak aby w stanie spoczynku wentylator działał z połową mocy (np. poprzez diodę zenera mocy lub połączenie tranzystora i zwykłej diody zenera) a po przekroczeniu temperatury wchodził "na chwilę" na wyższe obroty?

Awatar użytkownika
e-lektryk
Użytkownik
Posty: 961
Rejestracja: 04 sie 2010, 22:13
Lokalizacja: Z Polski

Post autor: e-lektryk » 09 cze 2012, 22:25

W sumie opcja z LM317 by mi pasowała, ale póki co muszę się wstrzymać, bo nie kupiłem jeszcze części. Może mi któryś z kolegów wytłumaczyć różnicę między NTC110 i NTC640?
joon pisze:To nie możesz zrobić tak aby w stanie spoczynku wentylator działał z połową mocy (np. poprzez diodę zenera mocy lub połączenie tranzystora i zwykłej diody zenera) a po przekroczeniu temperatury wchodził "na chwilę" na wyższe obroty?
To nie będzie to samo co na LM317?!? Tu mam gotowy schemat i w zasadzie jest bardzo prosty. Nie mam tylko czujnika temperatury, więc muszę się wstrzymać.

U mnie w okolicy mają tylko 1k zamiast 470R, więc będę musiał dać inny potencjometr. Oryginalnie jest NTC 470R i pot. 4.7k, jak dam do NTC 1k pot. 10k to będzie chyba ok? Mniejsze są 10R, więc to odpada.

Złożyłem ten układ, ale mi nie działa.

Obrazek

Dałem NTC 10k i potencjometr 100k. Te wartości są za wysokie czy mam uszkodzonego LM'a? Zakres pracy wentylatora zaczyna się już od 4V. Mi wystarczy zakres od 4V do 10.5V. Teraz mam na wyjściu napięcie do 2.5V więc za mało żeby w ogóle ruszyć ten wentylator.

Awatar użytkownika
timo66
Moderator
Posty: 1807
Rejestracja: 20 maja 2006, 19:15
Lokalizacja: 66'15" M.a.R.s.
Kontakt:

Post autor: timo66 » 10 cze 2012, 6:47

e-lektryk pisze:Może mi któryś z kolegów wytłumaczyć różnicę między NTC110 i NTC640?
Jest różnica rezystancji przy tej samem temperaturze.
Poszukaj noty katalogowej i przelicz wartości dla napięć jakie Cie interesują, są tam odpowiednie wzory. W przypadku braku odpowiedniego termistora można się pokusić o szeregowo/równoległe łączenie rezystora z tym termistorem lecz może to trochę, a nawet więcej niż trochę zmienić charakterystykę działania.

Awatar użytkownika
joon
Użytkownik
Posty: 2076
Rejestracja: 30 cze 2007, 22:56
Lokalizacja: Kraków, Przemyśl, Warszawa
Kontakt:

Post autor: joon » 10 cze 2012, 8:57

Jak nie masz 470 Ohm to daj dwa równolegle po 1k- to nie jest precyzyjne urządzenie gdzie dokładność musi być poniżej 1% ;)

Awatar użytkownika
e-lektryk
Użytkownik
Posty: 961
Rejestracja: 04 sie 2010, 22:13
Lokalizacja: Z Polski

Post autor: e-lektryk » 10 cze 2012, 15:36

joon Dla czego ten układ nie działa z 10k terminatorem i potencjometrem 100k? Te wartości są za wysokie dla LM317? Bez przesady, dwa termistory równolegle?!? Nie lepiej dać termistor 1k i potencjometr 10k? Wyjdzie na to samo.

timo66 Jakoś sobie nie radzę z tymi charakterystykami. Jakieś znalazłem, ale nie te, których szukałem.

Awatar użytkownika
timo66
Moderator
Posty: 1807
Rejestracja: 20 maja 2006, 19:15
Lokalizacja: 66'15" M.a.R.s.
Kontakt:

Post autor: timo66 » 10 cze 2012, 16:04

Masz Vo = 1.25V (1+ R 2/ R1)+Iadj R2 - Iadj wynosi czytając z noty typowo 46uA do 100uA maksymalnie.

Szukasz jakie wartości przyjmuje termistor do 20st i jakie np do 50 st. i liczysz.

(1,25×(1+2200÷1000))+(0,0001×2200) =4,2V /dla 20st. ............

e-lektryk pisze:Dla czego ten układ nie działa z 10k terminatorem i potencjometrem 100k?
bo napięcie przy 20st na wyjściu jest ponad 20V

ODPOWIEDZ