Jak dobierać rezystor dla tranzystora jako włącznika ?

To forum jest dla wszystkich pasjonatów mikrokontrolerów AVR Atmela. Wymiana doświadczeń i pomoc dla początkujących w pisaniu programów zarówno w C, Asemblerze jak i BASCOM. Zapraszam znawców tematu, aby pomogli wszystkim początkującym!
ODPOWIEDZ
Awatar użytkownika
matrix
Użytkownik
Posty: 1796
Rejestracja: 15 mar 2006, 5:21
Lokalizacja: Sochaczew
Kontakt:

Jak dobierać rezystor dla tranzystora jako włącznika ?

Post autor: matrix » 24 maja 2012, 17:59

Mam takie małe pytanko. Do tej pory "projektując" jakiś układ mikroprocesorowy i używając tranzystorów jako włączników stosowałem rezystory w obwodach bazy w granicach od 1k do 3k5. Tylko to było że tak powiem na "czuja".

Jaka jest zasada doboru rezystora w obwodzie bazy przyjmując że za pomocą tranzystora PNP włączam napięcie +5V a jaka gdy włączam +12V ?

Czytałem że liczy się to z takich wzorów:

Ib*(hfe+1)=Ie, Ib*hfe=Ic

Tylko jak je dogłębnie rozumieć? Ze wzoru wyjdzie prąd emitera tylko co z nim?

Jony130
Moderator
Posty: 3170
Rejestracja: 11 sie 2005, 16:33
Lokalizacja: wrocław

Post autor: Jony130 » 24 maja 2012, 18:28

Jak tranzystor ma pracować w roli klucza wtedy dobierasz wartości tak by prąd bazy był z 20 do 50 razy mniejszy od prądu kolektora.
Czyli Ic/Ib = 20 ... 50

Awatar użytkownika
matrix
Użytkownik
Posty: 1796
Rejestracja: 15 mar 2006, 5:21
Lokalizacja: Sochaczew
Kontakt:

Post autor: matrix » 24 maja 2012, 18:36

No to jak przyjmę prąd kolektora na 20mA to prąd bazy wyjdzie mi 1mA i co z tym dalej? Jak dobrać wartość rezystora? Obliczyć z prawa Ohma? Z obliczeń wyszło by że trzeba dać rezystor 5k.

Jony130
Moderator
Posty: 3170
Rejestracja: 11 sie 2005, 16:33
Lokalizacja: wrocław

Post autor: Jony130 » 24 maja 2012, 18:40

Tak, z prawa Ohma.
A co do PNP to nie rozumiem pytania. Chcesz emiter podłączyć do 12V a baza do uC?

Awatar użytkownika
matrix
Użytkownik
Posty: 1796
Rejestracja: 15 mar 2006, 5:21
Lokalizacja: Sochaczew
Kontakt:

Post autor: matrix » 24 maja 2012, 19:30

A dlaczego nie? Nie będzie działać?

Jony130
Moderator
Posty: 3170
Rejestracja: 11 sie 2005, 16:33
Lokalizacja: wrocław

Post autor: Jony130 » 24 maja 2012, 19:47

Tak, nie będzie to poprawnie działać. Tranzystor PNP zawsze będzie otwarty.
Wynika to z tego że emiter PNP jest podłączony do 12V. A do zatkania tranzystora PNP napięcie na bazie musi być większe niż 11.5V. Co jest nie możliwe bo uC daje max 5V.
Jednym z możliwych rozwiązań jest sterowanie tranzystora PNP przez dodatkowy tranzystor NPN.
Załączniki
3.PNG
3.PNG (1.85 KiB) Przejrzano 23343 razy

Awatar użytkownika
matrix
Użytkownik
Posty: 1796
Rejestracja: 15 mar 2006, 5:21
Lokalizacja: Sochaczew
Kontakt:

Post autor: matrix » 24 maja 2012, 19:58

A jak napięciem zasilania będzie 7,4V ? Bo w zasadzie projektowałem coś tam właśnie pod napięcie 7,4V. Max 8,2V.

Jony130
Moderator
Posty: 3170
Rejestracja: 11 sie 2005, 16:33
Lokalizacja: wrocław

Post autor: Jony130 » 24 maja 2012, 20:01

Napięcie niższe o 0.6V od napięcia na emiterze otworzy PNP.

Awatar użytkownika
matrix
Użytkownik
Posty: 1796
Rejestracja: 15 mar 2006, 5:21
Lokalizacja: Sochaczew
Kontakt:

Post autor: matrix » 24 maja 2012, 20:11

Spoko, dzięki. Nie ma kłopotu by przerobić to na zasilanie 5V. Kwestia podłączenia się za stabilizatorem a nie przed. Dzięki. Już wiem wszystko z tego zakresu.

Awatar użytkownika
c4v2
Użytkownik
Posty: 426
Rejestracja: 22 lis 2005, 15:14
Lokalizacja: z przed monitora

Post autor: c4v2 » 24 maja 2012, 22:44

Jony130 pisze:Jak tranzystor ma pracować w roli klucza wtedy dobierasz wartości tak by prąd bazy był z 20 do 50 razy mniejszy od prądu kolektora.
Czyli Ic/Ib = 20 ... 50
W podstawowych zastosowaniach można przyjąć takie uproszenie. Mając jednak do dyspozycji tranzystor o z grupy B β=400 to gdy prąd kolektora będzie miał wynosić 10mA prąd bazy przy tych założeniach będzie musiał wynosić 0,2mA (Ic/Ib = 50) a może mieć przecież mniejszą wartość. I jak to się jeszcze ma do szybkości przełączania?

Awatar użytkownika
matrix
Użytkownik
Posty: 1796
Rejestracja: 15 mar 2006, 5:21
Lokalizacja: Sochaczew
Kontakt:

Post autor: matrix » 25 maja 2012, 6:39

Szybkość przełączania nie ma w moim przypadku znaczenia jeśli chodzi o ilość włączen i wyłączeń w jednostce czasu. Na pewno układ nie będzie pracował jako sterowanie PWM. Ot zwykły przełącznik tranzystorowy załączający diody led.

Jony130
Moderator
Posty: 3170
Rejestracja: 11 sie 2005, 16:33
Lokalizacja: wrocław

Post autor: Jony130 » 25 maja 2012, 16:34

c4v2 pisze:W podstawowych zastosowaniach można przyjąć takie uproszenie. Mając jednak do dyspozycji tranzystor o z grupy B β=400 to gdy prąd kolektora będzie miał wynosić 10mA prąd bazy przy tych założeniach będzie musiał wynosić 0,2mA (Ic/Ib = 50) a może mieć przecież mniejszą wartość. I jak to się jeszcze ma do szybkości przełączania?
To nie są uproszczenia. Tylko złagodzona metoda zwana "wymuszona beta".
Przecież większość producentów podaje Vce(sat) dla Ic/Ib = 20 a niektórzy Ic/Ib = 10 I właśnie to nazywa się "Forced Beta".

Wynika to oczywiście z tego ze beta nie jest stała i zależy od prądu kolektora.
A w nasyceniu to już w ogóle wzór Ic = β*Ib przestaje obowiązywać.

Dlatego jak już bierzemy betę do obliczeń to najlepiej minimalną wartość.

Rb ≤ (Vin_min - Vbe)/(Vcc - Vce(sat)) * (β_min/K) * Rc

Gdzie K - współczynnik przesterowania, typowo od 2 do 5.

Teraz wpływ RB na szybkość układu.

Dla częstotliwości F=100KHz i Vcc = 5V i Vin = 5V; Rc = 1K

Mamy takie czasy opóźnień dla Rb = 100K , ts = 4µs

Obrazek

Dla Rb = 10K, ts = 2.5µs

Obrazek

Dla Rb = 1k, ts = 1.5µs

Obrazek

Oczywiście możemy poprawić sytuację stosując kondensator przyspieszające włączony równolegle do Rb.

Obrazek


I mam nadzieje że to oscylogramy odpowiadają na pytanie "I jak to się jeszcze ma do szybkości przełączania" .
Ostatnio zmieniony 03 gru 2012, 12:53 przez Jony130, łącznie zmieniany 1 raz.

Awatar użytkownika
c4v2
Użytkownik
Posty: 426
Rejestracja: 22 lis 2005, 15:14
Lokalizacja: z przed monitora

Post autor: c4v2 » 25 maja 2012, 21:18

Rzeczywiście wartość β tranzystora silnie zależy od prądu kolektora. Przyznam że sposobu z wyostrzaniem zboczy przy pomocy kondensatora nie stosowałem. A ostatni oscylogram udowadnia że można w prosty sposób wyostrzyć zbocza przebiegu napięcia wyjściowego nie używając "przeciwsobnego układu wyjściowego" np. takiego jak w NE555.

ODPOWIEDZ