ale ja nadal nie mogę nioc narysować. mój ekran wygląda tak i nic sie nie zmienia.michalstec1 pisze:Jeśli nie możesz narysować ścieżki to wyłącz DRC
KiCAD - poradnik dla początkujących
- michalstec1
- Użytkownik
- Posty: 202
- Rejestracja: 20 kwie 2007, 13:24
- Lokalizacja: Jazowsko
- Kontakt:
Problemy z nie prawidłowym wydrukiem pól lutowniczych z edytora Pcbnew były już opisywane na trzeciej stronie tego tematu. Jest to nie tyle błąd KiCADa, co błąd narzędzia programistycznego w którym powstał KiCAD - wxWidgets, który to błąd się niestety przenosi na KiCADa. Pomagała zmiana kształtu pól lutowniczych lub korzystanie z opcji Plot zamiast Drukuj. W ostatniej wersji KiCADa z 16 lutego 2009 sprawdzałem wydruk płytki do pliku PDF (za pomocą PDF Creatora) i wydruki płytek wyglądają poprawnie.
Drukowanie za pomocą opcji Plot tworzy pliki postscript w katalogu z projektem - osobny plik dla każdej z warstw. Pliki te można przetworzyć z "postcriptów" na PDF właśnie za pomocą PDF Creatora.
Natomiast drukowanie za pomocą opcji Drukuj drukuje (do pliku PDF) kilku stronicowy dokument PDF i każdą warstwę płytki na odrębnej stronie.
Opisując problemy z KiCAD'dem warto podać wersję z jakiej się korzysta bo niektóre błędy w nowszych wersjach zostały usunięte. Niestety na miejsce usuniętych błędów pojawiają się inne błędy.
Warto także przeglądnąć ten temat bo nie które problemy były już poruszane.
Drukowanie za pomocą opcji Plot tworzy pliki postscript w katalogu z projektem - osobny plik dla każdej z warstw. Pliki te można przetworzyć z "postcriptów" na PDF właśnie za pomocą PDF Creatora.
Natomiast drukowanie za pomocą opcji Drukuj drukuje (do pliku PDF) kilku stronicowy dokument PDF i każdą warstwę płytki na odrębnej stronie.
Opisując problemy z KiCAD'dem warto podać wersję z jakiej się korzysta bo niektóre błędy w nowszych wersjach zostały usunięte. Niestety na miejsce usuniętych błędów pojawiają się inne błędy.
Warto także przeglądnąć ten temat bo nie które problemy były już poruszane.
Korzystałem z Drukuj, można tam ustawić wydruk wszystkich warstw na jednej stronie i z tego skorzystałem (może to było błędem?). Spróbuję z Plot i konwersją na PDF, chociaż kiedyś z innego programu robiłem wydruki do PDF a potem wydruk z PDF'a i były problemy ze skalą.KrzysiekK pisze:Drukowanie za pomocą opcji Plot tworzy pliki postscript w katalogu z projektem - osobny plik dla każdej z warstw. Pliki te można przetworzyć z "postcriptów" na PDF właśnie za pomocą PDF Creatora.
Natomiast drukowanie za pomocą opcji Drukuj drukuje (do pliku PDF) kilku stronicowy dokument PDF i każdą warstwę płytki na odrębnej stronie.
Co do wersji KiCAD'a to mój przykład pochodzi z wersji z 16 lutego.
czyli jednym słowem nie warto zajmować się narzędziem jakim jest KiCAD, bo jest jak wyżej cytowane. autotrax nie posiada błędów które by mi przeszkadzały i jest prosty w obsłudze w przeciwieństwie do omawianego programu.KrzysiekK pisze:Opisując problemy z KiCAD'dem warto podać wersję z jakiej się korzysta bo niektóre błędy w nowszych wersjach zostały usunięte. Niestety na miejsce usuniętych błędów pojawiają się inne błędy.
być może się mylę, ale takie są moje odczucia.
ale w moim przypadku z autotraxem było inaczej. tam od razu wiedziałem co i jak, tylko do tych smaczków dochodziłem powoli (skruty i kruczki), a tu w KiCAD'ie....snow pisze:Każdy program jest prosty w obsłudze jak się go zna
szkoda pisać. noralnie nie umiem prostej ścieżki narysować. przeczytałem cały kurs w pdf i nic. chyba że jestem jakiś ułomny?
Ostatnio zmieniony 28 paź 2009, 16:30 przez matrix, łącznie zmieniany 1 raz.
- michalstec1
- Użytkownik
- Posty: 202
- Rejestracja: 20 kwie 2007, 13:24
- Lokalizacja: Jazowsko
- Kontakt:
Moim zdaniem KiCad jest bardzo prosty w obsłudze i o wiele bardziej użyteczny niż Autorax 
Przynajmniej nie trzeba netlisty pisać ręcznie i DRC pilnuje wszystkiego w czasie projektowania.
Ja uczyłem się KiCada w ten sposób że klikałem na wszystko po kolei i sprawdzałem co się dzieje a o istnieniu kursu w pdf nawet nie wiedziałem. A tak w ogóle to co skomplikowanego może być w rysowaniu ścieżek? W Autotraxie to było place-component a w KiCadzie po prostu przycisk Add tracks and vias. Podobnie jest z innymi opcjami. Trzeba je tylko znaleźć.
Przynajmniej nie trzeba netlisty pisać ręcznie i DRC pilnuje wszystkiego w czasie projektowania.
Ja uczyłem się KiCada w ten sposób że klikałem na wszystko po kolei i sprawdzałem co się dzieje a o istnieniu kursu w pdf nawet nie wiedziałem. A tak w ogóle to co skomplikowanego może być w rysowaniu ścieżek? W Autotraxie to było place-component a w KiCadzie po prostu przycisk Add tracks and vias. Podobnie jest z innymi opcjami. Trzeba je tylko znaleźć.
KrzysiekK,
Witam
Odnośnie Kicada chciałbym poruszyć pewną ważną kwestię i uzyskać odpowiedź na kilka pytań.
Po wczytaniu netlisty do PCB często istnieje potrzeba umieszczenia jakiegoś elementu tak, aby otworki pasowały względem jakiegoś innego otworu (sytuacja gdy chcemy stworzyć strukturę kanapkową płytek).
Zauważyłem, że deweloperzy Kicad-a nie zadbali o tak ważny szczegół.
Z mojego doświadczenia wynika, że jedyną możliwością jest utworzenie pinu i wpisania w pola pozycja x i pozycja y. Jednak wymaga to uciążliwego i czasochłonnego liczenia. Drugi sposób - geometria koła, półprostych i kątów zawiodła, ponieważ okręgi można tworzyć tylko na warstwie rysunkowej i nie można zmieniać ich promienia.
Szczerze mówiąc liczyłem na rozwiązanie dobrze funkcjonujące w protelu, polegające na zmianie punktu zakotwiczenia od którego liczona jest pozycja kursora. Sprawa byłaby wtedy banalnie prosta - łapiesz pin i przesuwasz jednocześnie obserwując pozycję x i y. W Kicad punkt od którego liczona jest pozycja kursora reprezentuje punkt przecięcia niebieskich lini, która i tak jest poza obszarem sheet-a.
Moje pytania brzmią:
Czy potrafisz zmienić zakotwiczenie tego punktu?
Korzystając jeszcze z okazji zapytam czy ma ktoś rzetelną informację, kiedy i czy deweloperzy dostarczą funkcję UNDO w oknie projektu PCB. Strasznie potrzebna funkcja a jednak jej nie ma. Ci którzy korzystają z Kicada wiedzą jak uciążliwa jest praca bez tej funkcji. W efekcie, bałagan w projekcie się robi.
Mógłby ktoś wyjaśnić jak utworzyć plik skrótów klawiszowych, jak go podłączyć tak, aby za każdym otworzeniem nowego projektu nie trzeba było go załączać?
Mam cały czas problem z załączonymi bibliotekami. Po załączeniu bibliotek często się zdarza, że po kolejnym otwarciu projektu biblioteki znów należy dołączyć. Może mi ktoś wyjaśnić ten mechanizm, tak abym mógł raz a dobrze załączyć biblioteki?
Jak zarchiwizować projekt, tak na przykład, aby na innym stanowisku projekt otworzył się i nie brakowało jakiś komponentów? Pliki o jakim rozszerzeniu należy załączyć? Tu bardziej chodzi mi o sytuację gdy w mojej bibliotece mam jakąś tam obudowę czy element schematu, który w pocie czoła edytowałem.
W edytorze PCB jest błąd, lub ja źle coś robię. Chodzi o funkcję globalnego ustawienia parametrów pinu. Gdy zdefiniuję parametry jednego, chciałbym często edytować resztę pinów jednym kliknięciem. Przykład: obudowa konektora 16x2, chęć zmiany długości szerokości oraz offsetu. Problem polega na tym, że zmieniając ustawienia globalnie, 8 pinów jest taka jak bym sobie życzył, a 8 w drugim rzędzie zmienia orientację o 180 stopni - podsumowując: nie da się tej funkcji użyć. Być może to kwestia odznaczenia jakiegoś 'ptaszka', ale na tyle co próbowałem, to mi się nie udało. Czy ktoś tę funkcjonalność opanował? Proszę o wyjaśnienie.
Ostanio zapragnąłem zrobić nowy projekt z naciskiem na porządek w plikach. Zastosowałem strukturę katalogową. W efekcie trzymam netliste w innym katalogu, schemat w innym, PCB w innym. Pomysł narodził się z faktu braku funkcji UNDO w oknie PCB i częstym zapisywaniem. I tu się pojawił problem z podpinaniem bibliotek i zapisywaniem preferencji. Czy Kicad w najbliższej przyszłości zacznie wspierać strukturę katalogową projektów? Nie chcę tu opisywać dokładnie jakie problemy zauważyłem w takim projekcie, ponieważ musiałbym dużo się napisać, a dociekliwi sami sprawdzą o co chodzi.
Mimo powyższych niedociągnięć, moje wrażenia z dotychczasowej pół profesjonalnej pracy na programie Kicad są naprawdę pozytywne. Nie miałem okazji korzystać z funkcji generowania pliku wierceń itp. Wszystkie projekty przygotowuję pod produkcję domową, ale jak przyjedzie czas na jakiś profesjonalizm, to z miłą chęcią ukłonię się w stronę tego programu. Powodów jest wiele. Ważną zaletą tego darmowego programu jest fakt że się nie zawiesza i nie tracę wykonanej pracy, tak jak to było w komercyjnym kolosie, do którego strasznie się zniechęciłem.
Wszystkich gorąco zachęcam.
Jeżeli coś mi się jeszcze nasunie na myśl, z pewnością napiszę.
Pozdrawiam
Wersja programu:
20090216-final
wxWingets 2.8.10 Unicode on Windows
Witam
Odnośnie Kicada chciałbym poruszyć pewną ważną kwestię i uzyskać odpowiedź na kilka pytań.
Po wczytaniu netlisty do PCB często istnieje potrzeba umieszczenia jakiegoś elementu tak, aby otworki pasowały względem jakiegoś innego otworu (sytuacja gdy chcemy stworzyć strukturę kanapkową płytek).
Zauważyłem, że deweloperzy Kicad-a nie zadbali o tak ważny szczegół.
Z mojego doświadczenia wynika, że jedyną możliwością jest utworzenie pinu i wpisania w pola pozycja x i pozycja y. Jednak wymaga to uciążliwego i czasochłonnego liczenia. Drugi sposób - geometria koła, półprostych i kątów zawiodła, ponieważ okręgi można tworzyć tylko na warstwie rysunkowej i nie można zmieniać ich promienia.
Szczerze mówiąc liczyłem na rozwiązanie dobrze funkcjonujące w protelu, polegające na zmianie punktu zakotwiczenia od którego liczona jest pozycja kursora. Sprawa byłaby wtedy banalnie prosta - łapiesz pin i przesuwasz jednocześnie obserwując pozycję x i y. W Kicad punkt od którego liczona jest pozycja kursora reprezentuje punkt przecięcia niebieskich lini, która i tak jest poza obszarem sheet-a.
Moje pytania brzmią:
Czy potrafisz zmienić zakotwiczenie tego punktu?
Korzystając jeszcze z okazji zapytam czy ma ktoś rzetelną informację, kiedy i czy deweloperzy dostarczą funkcję UNDO w oknie projektu PCB. Strasznie potrzebna funkcja a jednak jej nie ma. Ci którzy korzystają z Kicada wiedzą jak uciążliwa jest praca bez tej funkcji. W efekcie, bałagan w projekcie się robi.
Mógłby ktoś wyjaśnić jak utworzyć plik skrótów klawiszowych, jak go podłączyć tak, aby za każdym otworzeniem nowego projektu nie trzeba było go załączać?
Mam cały czas problem z załączonymi bibliotekami. Po załączeniu bibliotek często się zdarza, że po kolejnym otwarciu projektu biblioteki znów należy dołączyć. Może mi ktoś wyjaśnić ten mechanizm, tak abym mógł raz a dobrze załączyć biblioteki?
Jak zarchiwizować projekt, tak na przykład, aby na innym stanowisku projekt otworzył się i nie brakowało jakiś komponentów? Pliki o jakim rozszerzeniu należy załączyć? Tu bardziej chodzi mi o sytuację gdy w mojej bibliotece mam jakąś tam obudowę czy element schematu, który w pocie czoła edytowałem.
W edytorze PCB jest błąd, lub ja źle coś robię. Chodzi o funkcję globalnego ustawienia parametrów pinu. Gdy zdefiniuję parametry jednego, chciałbym często edytować resztę pinów jednym kliknięciem. Przykład: obudowa konektora 16x2, chęć zmiany długości szerokości oraz offsetu. Problem polega na tym, że zmieniając ustawienia globalnie, 8 pinów jest taka jak bym sobie życzył, a 8 w drugim rzędzie zmienia orientację o 180 stopni - podsumowując: nie da się tej funkcji użyć. Być może to kwestia odznaczenia jakiegoś 'ptaszka', ale na tyle co próbowałem, to mi się nie udało. Czy ktoś tę funkcjonalność opanował? Proszę o wyjaśnienie.
Ostanio zapragnąłem zrobić nowy projekt z naciskiem na porządek w plikach. Zastosowałem strukturę katalogową. W efekcie trzymam netliste w innym katalogu, schemat w innym, PCB w innym. Pomysł narodził się z faktu braku funkcji UNDO w oknie PCB i częstym zapisywaniem. I tu się pojawił problem z podpinaniem bibliotek i zapisywaniem preferencji. Czy Kicad w najbliższej przyszłości zacznie wspierać strukturę katalogową projektów? Nie chcę tu opisywać dokładnie jakie problemy zauważyłem w takim projekcie, ponieważ musiałbym dużo się napisać, a dociekliwi sami sprawdzą o co chodzi.
Mimo powyższych niedociągnięć, moje wrażenia z dotychczasowej pół profesjonalnej pracy na programie Kicad są naprawdę pozytywne. Nie miałem okazji korzystać z funkcji generowania pliku wierceń itp. Wszystkie projekty przygotowuję pod produkcję domową, ale jak przyjedzie czas na jakiś profesjonalizm, to z miłą chęcią ukłonię się w stronę tego programu. Powodów jest wiele. Ważną zaletą tego darmowego programu jest fakt że się nie zawiesza i nie tracę wykonanej pracy, tak jak to było w komercyjnym kolosie, do którego strasznie się zniechęciłem.
Wszystkich gorąco zachęcam.
Jeżeli coś mi się jeszcze nasunie na myśl, z pewnością napiszę.
Pozdrawiam
Wersja programu:
20090216-final
wxWingets 2.8.10 Unicode on Windows
Witam
KiCAD niestety nie jest idealnym programem i wielu funkcji znajdujących się w innych programach tego typu w nim po prostu nie ma. Być może pojawią się one w przyszłości. Teraz trochę na temat poruszonych kwestii.
W przypadku płytek składanych w "kanapkę" w miarę możliwości warto stosować goldpiny łączące ze sobą poszczególne płytki. Zapewnia to od razu odpowiednie połączenia pomiędzy płytkami oraz prostą i zwartą konstrukcję. Oczywiście złącza goldpin muszą być tak umieszczone na płytkach, aby możliwe było ich połączenie. Myślę że z odpowiednim pozycjonowaniem tego rodzaju złącz nie ma problemów. Także z pozycjonowaniem np. otworów montażowych nie powinno być problemów. Ich współrzędne (innych elementów) są wyświetlane na pasku stanu edytora Pcbnew. Ewentualnie można odpowiednio ustawić rozmiar siatki i przeliczyć jej "oczka" aby odpowiednio wypozycjonować dany element.
Co do okręgów i łuków. Tworzy się je na warstwie rysunkowej, ale w razie potrzeby można potem je przenieść na inną warstwę poprzez menu Różne -> Zmiana warstw. Promień okręgu lub łuku można zmienić po jego narysowaniu. Trzeba dokładnie na łuku kliknąć prawym klawiszem myszki i z menu kontekstowego wybrać opcję Edytuj rysunek. Pojawi się wówczas małe okienko, gdzie możemy wprowadzić odpowiednie parametry okręgu lub łuku.
Funkcja UNDO istnieje w edytorze Pcbnew, ale w bardzo ograniczonej postaci. Zobacz sobie na ikonkę Cofnij usunięcie znajdującą się obok ikonki drukarki. Może w kolejnych wersjach KiCAD'a pojawi się w końcu ta przydatna funkcja. W edytorze Eeschema w końcu została zaimplementowana ta funkcja.
Odnośnie pliku skrótów klawiaturowych chyba jak na razie nie ma innej możliwości jak utworzyć plik ze swoimi skrótami i wczytywać go przy tworzeniu nowego projektu. Problem z podłączaniem bibliotek do KiCAD'a został opisany na pierwszej stronie tego tematu.
Natomiast problem z brakującymi indywidualnie tworzonymi bibliotekami, których potem brakuje na innym komputerze można rozwiązać poprzez utworzenie w katalogu z projektem katalogu o nazwie np. Biblioteki i w nim umieścić własne biblioteki. Oczywiście biblioteki te należy udostępnić wraz z projektem.
U mnie w KiCAD z 16.02.2009r, edycja globalna pól lutowniczych wydaje się w ogóle nie działać. Natomiast zmiana pojedynczych pól lutowniczych działa. Co do struktury katalogowej projektów nigdy nie miałem potrzeby segregować pliku z projektem w katalogach. Jeśli np. rozmieściłem elementy na płytce to plik z płytką zapisywałem sobie np. pod nazwą plytka_el.brd i dalej pracowałem na poprzednim pliku. W razie potrzeby przywracałem projekt z pliku plytka_el.brd poprzez skopiowanie go j jednoczesną zmianą nazwy. Jedynie co do stosuję odrębny katalog na nietypowe biblioteki w projekcie, jak to wcześniej opisałem.
Generalnie KiCAD jest w miarę przyjaznym w obsłudze programem, który się ciągle rozwija. Tworzony jest on w wolnym czasie przez hobbystów, więc nie ma się co dziwić, że niektórych funkcji brakuje lub nie działają poprawnie. Nawet w komercyjnych programach tego typu i innych trafiają się niekiedy poważne błędy.
KiCAD niestety nie jest idealnym programem i wielu funkcji znajdujących się w innych programach tego typu w nim po prostu nie ma. Być może pojawią się one w przyszłości. Teraz trochę na temat poruszonych kwestii.
W przypadku płytek składanych w "kanapkę" w miarę możliwości warto stosować goldpiny łączące ze sobą poszczególne płytki. Zapewnia to od razu odpowiednie połączenia pomiędzy płytkami oraz prostą i zwartą konstrukcję. Oczywiście złącza goldpin muszą być tak umieszczone na płytkach, aby możliwe było ich połączenie. Myślę że z odpowiednim pozycjonowaniem tego rodzaju złącz nie ma problemów. Także z pozycjonowaniem np. otworów montażowych nie powinno być problemów. Ich współrzędne (innych elementów) są wyświetlane na pasku stanu edytora Pcbnew. Ewentualnie można odpowiednio ustawić rozmiar siatki i przeliczyć jej "oczka" aby odpowiednio wypozycjonować dany element.
Co do okręgów i łuków. Tworzy się je na warstwie rysunkowej, ale w razie potrzeby można potem je przenieść na inną warstwę poprzez menu Różne -> Zmiana warstw. Promień okręgu lub łuku można zmienić po jego narysowaniu. Trzeba dokładnie na łuku kliknąć prawym klawiszem myszki i z menu kontekstowego wybrać opcję Edytuj rysunek. Pojawi się wówczas małe okienko, gdzie możemy wprowadzić odpowiednie parametry okręgu lub łuku.
Funkcja UNDO istnieje w edytorze Pcbnew, ale w bardzo ograniczonej postaci. Zobacz sobie na ikonkę Cofnij usunięcie znajdującą się obok ikonki drukarki. Może w kolejnych wersjach KiCAD'a pojawi się w końcu ta przydatna funkcja. W edytorze Eeschema w końcu została zaimplementowana ta funkcja.
Odnośnie pliku skrótów klawiaturowych chyba jak na razie nie ma innej możliwości jak utworzyć plik ze swoimi skrótami i wczytywać go przy tworzeniu nowego projektu. Problem z podłączaniem bibliotek do KiCAD'a został opisany na pierwszej stronie tego tematu.
Natomiast problem z brakującymi indywidualnie tworzonymi bibliotekami, których potem brakuje na innym komputerze można rozwiązać poprzez utworzenie w katalogu z projektem katalogu o nazwie np. Biblioteki i w nim umieścić własne biblioteki. Oczywiście biblioteki te należy udostępnić wraz z projektem.
U mnie w KiCAD z 16.02.2009r, edycja globalna pól lutowniczych wydaje się w ogóle nie działać. Natomiast zmiana pojedynczych pól lutowniczych działa. Co do struktury katalogowej projektów nigdy nie miałem potrzeby segregować pliku z projektem w katalogach. Jeśli np. rozmieściłem elementy na płytce to plik z płytką zapisywałem sobie np. pod nazwą plytka_el.brd i dalej pracowałem na poprzednim pliku. W razie potrzeby przywracałem projekt z pliku plytka_el.brd poprzez skopiowanie go j jednoczesną zmianą nazwy. Jedynie co do stosuję odrębny katalog na nietypowe biblioteki w projekcie, jak to wcześniej opisałem.
Generalnie KiCAD jest w miarę przyjaznym w obsłudze programem, który się ciągle rozwija. Tworzony jest on w wolnym czasie przez hobbystów, więc nie ma się co dziwić, że niektórych funkcji brakuje lub nie działają poprawnie. Nawet w komercyjnych programach tego typu i innych trafiają się niekiedy poważne błędy.
-
Merki_1988
- Użytkownik
- Posty: 147
- Rejestracja: 18 paź 2008, 17:53
- Lokalizacja: Żywiec
Mam problem-załadowałem poprawnie netliste do pcbnew. Nie miałem w niej żadnych połączeń zdefiniowanych między elementami, teraz chce wszystko połączyć na płytce ale ręcznie. Chcąc poprowadzić ścieżke klikam w jednym punkcie elementu (np. emiter tranzystora) i chce zakonczyc w drugim punkcie (rezystor). I wywala mi u dolu blad że ścieżka za blisko pola lutowniczego. O co w tym chodzi?
- michalstec1
- Użytkownik
- Posty: 202
- Rejestracja: 20 kwie 2007, 13:24
- Lokalizacja: Jazowsko
- Kontakt:
Chyba chodzi o drc, które pilnuje żeby elementy były połączone tak jak na schemacie. Da się to wyłączyć (przycisk pierwszy od góry w kolumnie po lewej stronie).
[ Dodano: 2009-12-20, 13:43 ]
A tak w ogóle to skąd wziąłeś netlistę bez zdefiniowanych połączeń? Netlistę trzeba wygenerować ze schematu więc połączenia powinny być jak na schemacie.
[ Dodano: 2009-12-20, 13:43 ]
A tak w ogóle to skąd wziąłeś netlistę bez zdefiniowanych połączeń? Netlistę trzeba wygenerować ze schematu więc połączenia powinny być jak na schemacie.
-
Merki_1988
- Użytkownik
- Posty: 147
- Rejestracja: 18 paź 2008, 17:53
- Lokalizacja: Żywiec
Wpierw wczytałem potrzebne elementy w programie do schematów, wygenerowałem netliste, wczytałem ją do proga od kojarzenia obudów, znowu zapisałem netlistę. Wczytałem ją do PCBnew-wszystko się odbyło bez problemów
ok spróbuje wyłączyć to drc
EDIT: działa to bez drc, wielkie dzięki
Mam pytanie kolejne: jaki element/obudowe musze wybrac zeby miec potem na wydruku plytki otwór wielkości takiej jak otwór do rezystorów itp? I czy jest jakaś osobna obudowa do fototranzystora czy też trzeba użyć TO-92?
EDIT: działa to bez drc, wielkie dzięki
Mam pytanie kolejne: jaki element/obudowe musze wybrac zeby miec potem na wydruku plytki otwór wielkości takiej jak otwór do rezystorów itp? I czy jest jakaś osobna obudowa do fototranzystora czy też trzeba użyć TO-92?