Woltomierz w samochodzie.

[Marian B]

Woltomierz w samochodzie.

Po pojawieniu się elektronicznych regulatorów napięcia producenci samochodów zaniedbali na korzyść kontrolek ładowania tak proste, bardzo dobre i potrzebne urządzenie, jakim jest odpowiednio przystosowany woltomierz.
Na woltomierzu z klasyczną wskazówką, o odpowiednio rozszerzonej skali można zaobserwować, i tym samym kontrolować wszystkie „procesy życiowe” samochodu.
Widoczna jest praca regulatora napięcia, włączanie i wyłączanie poszczególnych większych odbiorników, praca kierunkowskazów, można nawet, przy pewnej wprawie, wykryć przepalenie jednej żarówki świateł „stop”.

Są w sprzedaży gotowe woltomierze do zamontowania w samochodzie, można też taki woltomierz zrobić samodzielnie. Oczywiście wszyscy o tym wiedzą, że na kupionym woltomierzu samochód jeździ tylko trochę lepiej, a na zrobionym samodzielnie, jeździ dużo lepiej. Warto, więc zrobić tym bardziej, że można wtedy odpowiednio dostosować wygląd.

Do wykonania takiego woltomierza bardzo dobrze nadają się wychyłowe wskaźniki wysterowania stosowane we wzmacniaczach i nieco starszych odbiornikach radiowych. Schemat ideowy pokazany na rysunku.
Do rozszerzenia zakresu użyty został scalony stabilizator 78L10 o małych wymiarach. Dokładny pomiar napięcia uzyskuje się w zakresie od 10V do 16V. Przy takim rozciągnięciu zakresu na 1V przypada około 5mm skali, i bardzo dobrze widoczne są wszelkie wahania napięcia.
Do podświetlenia użyte zostały dwie diody LED (zielone). Jedna podświetla skalę od tyłu, a druga podświetla wskazówkę. Skala została wycięta z cienkiej miedzianej blaszki i pomalowana. Nie można robić skali z papieru, gdyż papier wypacza się pod wpływem wilgoci i temperatury. Obudowa została zlutowana z cynowanej blachy grubości 0,3mm.
Skalowanie woltomierza można przeprowadzić dobierając rezystor szeregowy na dwa sposoby.
Pierwszy sposób: ustalić pole pracy np. na ¾ obrotu wskazówki, wtedy znacznik 12V będzie tam, gdzie wypadnie.
Drugi sposób: ustalić znacznik 12V np. na środku skali i pole pracy tam, gdzie wypadnie.
Szerokość pola pracy zależy od sprawności regulatora napięcia i będzie nieco różnić w każdym samochodzie, a ustala się ją przy pracującym silniku i wyłączonych wszystkich odbiornikach, oraz przy włączonym maksymalnym obciążeniu z wyjątkiem kierunkowskazów i świateł „stop”.
Woltomierz można podłączyć w dowolne miejsce za wyłącznikiem zapłonu, za pomocą wtyczki niedającej się odwrotnie włączyć. Przy odwrotnym podłączeniu natychmiast uszkadza się układ scalony.