Układ czasowy na tranzystorze - nie działa ;(

tomciopaluch · Post autor: **tomciopaluch** » 24 lis 2013, 18:40

Na wstepie pragne wszyskich powitać jako,ze to mój pierwszy temat na forum. Od jakiegoś czasu interesuje sie elektroniką, jednak niestety moje wykształcenie nie było w tym kierunku przez co mam wielkie tyły w teorii i jest mi b. trudno.
Ostatnio chciałem zbudować układzik czasowy, poczytałem i znalazłem opisy najprostrzego układu czasowego opartego na kondensatorze, tranzystorze oraz rezystorze. Wzorowałem sie schematem układu opózniającego właczenie głośników we wzmacniaczu. Chce by układ załaczył przekaznik dopiero po danym czasie a nie od razu po pojawieniu sie napiecia. Zlutowałem prototypowo elementy na kawałku preszpanu i poddałem układ testom. Potrzebuje uzyskać opóżnienie w granicach 15 sekund(nie musi być to dokładne i nie musi być powtarzalne, może mieć także odchyły przy różnych wilgotnościach oraz temp. powietrza) Uzyłem tranzostora BD 139, rezystora oraz kondensatora. Z tego co wyczytałem zmienna czasowa ma być możliwa do wyregulowania za pomocą pojemności kondensatora oraz rezystancji opornika. Tu wlasnie zaczyna się problem. Otóż nie mogę uzyskać żądanego opóźnienia. Wg mnie ten ukłąd w ogóle nie działa. Opóźnienia nie ma wcale, badź jest delikatne (około 0,5sekundy) po zmianie wartosci nic sie nie zmienia. Czytałem,ze układ nalezy do najprostszych układów, co tym bardziej mnie dobija :/ Prosze o jakieś wskazówki co może być nie tak, czy może nie ten tranzystor czy co.
Dodaje narysowany schemat z elementami.
Układ ma pracować w środowisku 12v.
Na schemacie jest jeszcze dioda zaporowa 1A w celu zabezpieczenia tranzystora co równiez wyczytałem.Tomek

Post autor: **Jony130** » 24 lis 2013, 18:59

Dadaj jeszcze jeden tranzystor dowolny NPN małej mocy i sprawdź poprawność montażu.

tomciopaluch · Post autor: **tomciopaluch** » 24 lis 2013, 19:08

Dziekuje za odpowiedż. Dziś juz nic nie zrobie, bo przy sobie nie mam elementów, spróbuje jutro, poprawnośc montazu jest ok, układ budowałem właściwie dwa razy i za każdym razem to samo.Czy zamiast drugiego tranzystora mozna dac tranzystor darlingtona, czytając o tranzystorach natknąłem się na artykuł o nim, to tak jakby własnie dwa połączone tranzystory czy dobrze rozumuje?
Mimo wszystko wciaz zastanawiam sie dlaczego ten układ nie działa w takim zestawieniu jak teraz, mnóstwo schematów w sieci wskazuje na takie wykonanie tego układu jak wykonałem i rzekomo powinien działać. Później postaram sie wynaleźć i zamieścić

elbober · Post autor: **elbober** » 24 lis 2013, 19:58

Problem z tym układem jest to, że stała czasowa RC "wykorzystana" jest w niewielkiej części, bo osiągane napięcie nie jest 12V, tylko 0,6V [zasilanie, a próg złącza BE] . Dołączenie drugiego nieznacznie poprawi, bo Ub będzie ~1,3-1,4V. Można to jeszcze poprawić, włączając między RC a bazę tranzystora diodę Zenera o napięciu 8V.
Ta dioda równolegle do R nie jest potrzebna.

Post autor: **Jony130** » 24 lis 2013, 19:59

Układ jako taki powinien "działać", może tylko rezystor 220K jest trochę za duży. Co zapewne nie nasyci tranzystora. Ale jakieś opóźnienie powinno być. I tak na odległość ciężko coś doradzić.
Co do Darlingtona to masz go w jednej obudowie ?
I nie masz w domu dwóch tranzystorów NPN ?

Post autor: **Jony130** » 24 lis 2013, 20:09

elbober pisze: Problem z tym układem jest to, że stała czasowa RC "wykorzystana" jest w niewielkiej części, bo osiągane napięcie nie jest 12V, tylko 0,6V [zasilanie, a próg złącza BE]

To prawda, ale dla R1 = 220K i C1 = 1000uF kondensator naładuje się do 0.6V po czasie równym
T = 220K*1000uF *ln(12V/ ( 12 - 0.6V)) = 11.28s
Czyli jakieś opóźnienie powinno być.

tomciopaluch · Post autor: **tomciopaluch** » 24 lis 2013, 21:19

No własnie, już to przykładowe 11 sekund by mi wystarczyło aby układ spełniał zadanie, najbardziej jednak by mnie cieszyło jeśli po prostu widział bym zmiane stałej czasowej w stosunku do zastosowanych elementów, a to się po prostu nie dzieje. Po 23 będę u siebie to sprawdze jakie mam tranzystorki i jutro cos dolutuje, wciaz jednak nurtuje mnie dlaczego układ nie działa w oryginale, bo własnie opisy i schamety tak by nakazywały, jak dotre do domu to postaram się opublikować te schemaciki, na których bazowałem oraz opisy.
Tymczasem dziekuje w ogóle za pomoc i zaangażowanie w sprawie, wszystkich niniejszym bardzo pozdrawiam!

Dodaje w załacznikach schematy, na których opierałem ten układ. Wszyskie wyglądają podobnie w zasadzie.

Mam nadzieje,ze wolno i podaje link do forum akwarystycznego, w ktorym akurat taki ukłąd ktoś budował i podobno działało.
http://nano-reef.pl/topic/26999-uklad-o ... a-dolewka/

Post autor: **Jony130** » 25 lis 2013, 22:23

I co udało się uruchomić ten układ?

tomciopaluch · Post autor: **tomciopaluch** » 25 lis 2013, 22:47

Przepraszam,ale nie miałem czasu dzisiaj (problemy życia codziennego) Niezwłocznie poinformuje jeśli cokolwiek posunie się do przodu, myśle ze w dniu jutrzejszym.
W związku iz wciąz nurtuje nie dlaczego układ nie działa na jednym tranzystorze, przed dolutowaniem drugiego chciałem zmienić po prostu najpierw rodzaj tranzystora jeszcze, czy jest to sensowna myśl? Posiadam obecnie na miejscu tranzystory NPN:
MJE13003 NPN; 400V; 1,5A; 40W
2sc1815 NPN 60V 0.15A 0.4W AF-LN TO92
2sc1006 NPN 0,03A/50V/0,3W

Grono osób twierdzi,ze układ powinien działać na jednym tranzystorze, grono z kolei,ze nie, wiele jednak schematów oparte jest tylko na jednym, być może coś zmieni podmiana tranzystora(choć w zasadzie na BD139 własnie rzekomo układ powinien działać)

Jeśli jest sens próbować na którymś z nich to który najlepiej podstawić?

Ewentualnie jeśli się nie uda to który dać przed tym bd139 z tych trzech które posiadam?

Jeszcze jedna rzecz mnie nurtuje - czy równolegle z kondensatorem nie powinien być opornik? Być może układ działa, a podczas testów, które maja krótkie przerwy czasowe kondensator nie ma czasu sie rozładować i układ załącza po pół sekundy? Przy testach nie rozładowywałem kondensatora tylko wymieniałem elementy i podawałem zasilanie ponownie, czy możliwe,ze kondensator był naładowany i stąd takie zachowanie układu?
Nie chce być "nadgorliwy"

ale po prostu jestem dociekliwy, chciałem trochę popróbowac w bardzo prostych układach, troszkę się rozwinąć w materii elektroniki. Głównie kierowałem się schematem i opisem , z linku wyżej http://nano-reef.pl/topic/26999-uklad-o ... a-dolewka/ Gdy to znalazłem to bardzo sie ucieszyłem, bo świetnie opisane, świetnie pokazane i bardzo proste. Zapał miałem spory, jednak czar prysł po zmontowaniu układu

i sie troche zniecheciłem

Dziękuje za zainteresowanie, serdecznie pozdrawiam!
Tomek

Post autor: **Jony130** » 25 lis 2013, 23:19

Jeśli jest sens próbować na którymś z nich to który najlepiej podstawić?

Do tego BD139 dodaj jako "pierwszy tranzystor" 2sc1815 albo 2sc1006.

tomciopaluch pisze: Być może układ działa, a podczas testów, które maja krótkie przerwy czasowe kondensator nie ma czasu sie rozładować i układ załącza po pół sekundy? Przy testach nie rozładowywałem kondensatora tylko wymieniałem elementy i podawałem zasilanie ponownie, czy możliwe,ze kondensator był naładowany i stąd takie zachowanie układu?

Jak najbardziej istnieje taka możliwość.

tomciopaluch · Post autor: **tomciopaluch** » 25 lis 2013, 23:40

Jony130 pisze:

Jak najbardziej istnieje taka możliwość.

To super,ze chociaż na coś wpadłem

Jutro wiec zmontuje układ do pierwotnej postaci i dam w szereg rezystor z kondensatorem. Wtedy zacznę testy na nowo i zobacze co sie zmieniło.
Czy wartość tego rezystora ma jakieś znaczenie? Czy tylko decyduje o czasie rozładowania?

Chciałbym jeszcze spytac o informacje : jakie wartości kondensatora oraz rezystora powinny dać mi teoretycznie największą stała czasową ale,żeby układ zadziałał? Chciałbym testować od razu na długich czasach zeby wykluczyć znów bład źle dobranych elementów.

korfanty33 · Post autor: **korfanty33** » 26 lis 2013, 0:27

tomciopaluch pisze:
Chciałbym jeszcze spytac o informacje : jakie wartości kondensatora oraz rezystora powinny dać mi teoretycznie największą stała czasową ale,żeby układ zadziałał? Chciałbym testować od razu na długich czasach zeby wykluczyć znów bład źle dobranych elementów.

ciężko będzie zrobić długie czasy , może zrób dwie stałe czasowe na prądzie bazy .

A LM555 nie interesuje cię wcale ma tylko 8 pinów

tomciopaluch · Post autor: **tomciopaluch** » 26 lis 2013, 0:33

korfanty33 pisze:ciężko będzie zrobić długie czasy , może zrób dwie stałe czasowe na prądzie bazy .

A LM555 nie interesuje cię wcale ma tylko 8 pinów

Co rozumiec pod pojęciam "długie" ? Czy czas rzędu 10 sekund jest mozliwy? No własnie nie chciałem 555. Chciałem celowo prosty układ na tranzystorku, jako,ze ma być banalny w wykonaniu i nie musi być dokłądny i powtarzalny. Jeśli będe zmuszony to bede musiał kombinować inaczej, jednak obecnie dociekam jakie czasy jestem w stanie uzyskac z tego układu, dośc dużo schematów wszędzie, jednak nikt nie pisał jakie właściwie czasy da się wycisnąć na podstawie tych schematów.

korfanty33 · Post autor: **korfanty33** » 26 lis 2013, 0:42

spróbuj z dwiema stałymi,

nic Tobie nie narzucam 555 ,

tylko zaraz po 6 sekundach ilość elementów przewyższy układ z 555

pomyliłem się d darlingtonie

Post autor: **Jony130** » 26 lis 2013, 1:02

Jutro wiec zmontuje układ do pierwotnej postaci i dam w szereg rezystor z kondensatorem. Wtedy zacznę testy na nowo i zobacze co sie zmieniło.
Czy wartość tego rezystora ma jakieś znaczenie? Czy tylko decyduje o czasie rozładowania?

Proste układu zawsze mają jakieś wady i ten prosty układ ma ich sporo.
Dodatkowy rezystor za wiele nie pomoże, bo przy dużych wartościach rezystora głównego, dodatkowy rezystor równolegle do kondensatora też musi być duży R2max = R1/3 . Co nie zbyt przyspieszy rozładowania kondensatora.

tomciopaluch pisze:Chciałbym jeszcze spytac o informacje : jakie wartości kondensatora oraz rezystora powinny dać mi teoretycznie największą stała czasową ale,żeby układ zadziałał? Chciałbym testować od razu na długich czasach zeby wykluczyć znów bład źle dobranych elementów.

Tu też ciężko podać dokładnie wartości. Mamy za mało danych. Chodzi o parametry przekaźnika a konkretnie ile cewka przekaźnika pobiera prądu.
Zakładając 220R dla przekaźnika i układ złożony z dwóch tranzystorów.
To rezystor R1 nie powinien być większy niż właśnie te 220K.
I teraz kondensatorem wyznaczasz sobie stałą czasową.
C > (10/0.1)/220K > 470uF

Choć ja od razu polecił bym ci budowę takiej wersji z diodą Zenera i układem szybkiego rozładowania.
A może masz w domu jakiś tranzystor typu MOSFET z kanałem typu N?